WY · BÖLÜM 01 · FÖY 013
OPS-013 · Operasyon & Proje · ~2-3 dk (veri hazırsa)

Plan vs Gerçekleşen: Gecikmenin Kök-Neden Özeti

Proje verini yapıştırınca; kalem bazında gün cinsinden sapma tablosu, gecikmeyi büyükten küçüğe sıralayan ilk 3 kaynak, tek paragraflık kök-neden özeti ve her kök-neden için bir önleme adımı elde edersin.

Kanca

Yönetici sordu: "Proje neden gecikti?" Elinde "işler biraz uzadı" var ama sapmanın hangi kalemden, kaç gün ve neden geldiğini gösteren tek sayfa yok. Cevap veremeyince bahane üreten sen görünüyorsun.

Hamle — Claude / ChatGPT (ikisi de çalışır)
Prompt — kopyala & yapıştır
Sen deneyimli bir proje yöneticisisin. Sana bir projenin planlanan ve gerçekleşen zaman verisini vereceğim. Görevin: gecikmenin nereden ve neden geldiğini yapılandırılmış bir kök-neden özetine çevirmek. Bahane değil, neden arıyoruz.

KESİN KURALLAR:
- Sadece aşağıda verdiğim veriye dayan. Veride olmayan tarih, sebep veya sayı UYDURMA.
- Bir kalemde tarih veya bilgi eksikse, o satıra "EKSİK: [neyin eksik olduğu]" yaz ve tahmin yürütme.
- Sapma sebebini yalnızca benim yazdığım notlardan çıkar. Not yoksa sebep sütununa "Sebep veride yok — sorulmalı" yaz.
- Sapma sebebini şu sabit kategorilerden birine ata: Kapsam değişikliği / Bağımlılık gecikmesi / Kaynak yetersizliği / Onay bekleme / Dış paydaş / Tahmin hatası.
- Gün hesabı yaparken sadece verdiğim tarihleri kullan; takvim varsayımı ekleme.

ÇIKTI FORMATI (bu sırayla):
1. SAPMA TABLOSU — sütunlar: Kalem | Planlanan bitiş | Gerçekleşen (veya güncel tahmin) bitiş | Sapma (gün, + gecikme / − erken) | Kategori | Kritik yolda mı (Evet/Hayır/Bilinmiyor)
2. EN BÜYÜK 3 SAPMA KAYNAĞI — gün ağırlığına göre sıralı; her biri için: kaç gün + kategori
3. KÖK-NEDEN ÖZETİ — 3-5 cümle, "Proje toplam X gün kaydı; bunun Y günü şundan, Z günü şundan geldi" biçiminde, tek paragraf
4. TEKRAR ÖNLEME — her ana kök-neden için 1 somut, uygulanabilir aksiyon (öğüt değil, adım)
5. EKSİK VERİ — özetin güvenilir olması için toplaman gereken bilgilerin listesi

Şimdi veriyi vereceğim. Her satır bir iş kalemi: [Kalem adı] | Planlanan başlangıç–bitiş | Gerçekleşen başlangıç–bitiş (veya "devam ediyor, tahmini bitiş: ...") | Sorumlu | Not (varsa neden gecikti):

[BURAYA PROJE VERİNİ YAPIŞTIR]
Çıktı

Proje verini yapıştırınca; kalem bazında gün cinsinden sapma tablosu, gecikmeyi büyükten küçüğe sıralayan ilk 3 kaynak, tek paragraflık kök-neden özeti ve her kök-neden için bir önleme adımı elde edersin. "Proje gecikti" cümlesi, yöneticiye tek sayfada sunulabilir bir sapma anlatısına döner. Verini hazırladıysan çıktı birkaç dakikada gelir.

Kariyer çentiği

Gecikmeyi savunma refleksiyle değil sayıyla açıklayan PM, "sorun çıkaran" değil "sorunu okuyan" olarak görünür.

Sınır

Çıktı verdiğin tarihlerin ve notların kalitesi kadar iyidir; sebep notu boşsa AI sebep icat etmez, "sorulmalı" der — yani kök-nedeni yine sen doğrulamalısın. Tarih, sorumlu isim ve müşteri/proje detayı hassas veriyse, yapıştırmadan önce anonimleştir.

Örnek — bu prompt ne üretir?
Örnek girdi
Gereksinim analizi | 04.01–15.01 | 04.01–22.01 | Analist 1 | müşteri ek talep gönderdi, kapsam büyüdü
UI tasarım | 18.01–29.01 | 25.01–05.02 | Tasarım Ekibi | analiz gecikince geç başladı
Backend API | 25.01–19.02 | 01.02– devam ediyor, tahmini bitiş 05.03 | Geliştirici 2,3 | bir kişi 2 hafta rapor aldı, yerine bakılamadı
3. parti ödeme entegrasyonu | 12.02–26.02 | 20.02– devam ediyor | Geliştirici 2 | X firması test ortamı anahtarını geç verdi
Test | 26.02–10.03 | başlamadı | QA |
Yayına alma | 12.03–13.03 | — | | prod erişim onayı bekleniyor
Çıktı

1. Sapma Tablosu

KalemPlanlanan bitişGerçekleşen / tahmini bitişSapma (gün)KategoriKritik yolda mı
Gereksinim analizi15.0122.01+7 (gecikme)Kapsam değişikliğiBilinmiyor
UI tasarım29.0105.02+7 (gecikme)Bağımlılık gecikmesiBilinmiyor
Backend API19.0205.03 (tahmini)+14 (gecikme)Kaynak yetersizliğiBilinmiyor
3. parti ödeme entegrasyonu26.02EKSİK: tahmini bitiş verilmediEKSİK: hesaplanamazDış paydaşBilinmiyor
Test10.03EKSİK: başlamadı, tarih yokEKSİK: hesaplanamazSebep veride yok — sorulmalıBilinmiyor
Yayına alma13.03EKSİK: tarih yokEKSİK: hesaplanamazOnay beklemeBilinmiyor

2. En Büyük 3 Sapma Kaynağı

  1. Backend API — +14 gün — Kaynak yetersizliği
  2. Gereksinim analizi — +7 gün — Kapsam değişikliği
  3. UI tasarım — +7 gün — Bağımlılık gecikmesi

> Not: Entegrasyon, Test ve Yayına alma kalemlerinin bitiş tarihi eksik olduğu için sıralamaya alınamadı; gecikmeleri büyük olabilir.

3. Kök-Neden Özeti

Ölçülebilir kalemlerde proje şu ana kadar toplam 28 gün kaydı: bunun 14 günü Backend API'de bir geliştiricinin 2 hafta devre dışı kalıp yerine bakılamamasından (kaynak yetersizliği), 7 günü gereksinim analizinde müşteri ek talebiyle kapsamın büyümesinden, 7 günü de UI tasarımının geciken analize bağımlı olarak geç başlamasından geldi. UI'daki 7 gün kök olarak analizdeki kapsam değişikliğinin zincir etkisidir. Entegrasyon, test ve yayın kalemlerinin tarihleri eksik olduğundan gerçek toplam gecikme bu üç kalem netleşince artabilir.

4. Tekrar Önleme

  • Kaynak yetersizliği (Backend): Tek kişiye bağlı kritik modüller için çapraz eğitim ve izin/rapor durumunda devralma planını yazılı tanımla.
  • Kapsam değişikliği (Analiz): Analiz kilitlendikten sonra gelen her ek talebi, tarihe etkisi hesaplanıp yazılmadan kabul etme; değişiklik talebi (change request) formundan geçir.
  • Bağımlılık gecikmesi (UI): Analiz çıktısına bağımlı işlerde "hazır" tanımını netleştir ve taslak çıktı üzerinden paralel başlatmayı planla.

5. Eksik Veri

  • 3. parti entegrasyon için tahmini bitiş tarihi
  • Test kaleminin gerçekleşen/tahmini başlangıç ve bitişi
  • Test kaleminin gecikme nedeni notu (boş bırakılmış)
  • Yayına alma sorumlusu ve prod erişim onay tarihi
  • Kritik yol tanımı: hangi kalemler kritik yolda (tabloda hepsi "Bilinmiyor" işaretlendi)

ÜRETİM: TEM 2026 · CLAUDE Bu kayıt eşlenmiş örnek girdi ve çıktı içerir. Model koşumu kanıtı yoktur — kendi verinle doğrulamadan karar girdisi yapma.

Kendi verinle çalıştır
Verini aşağıya yapıştır; prompt seninkiyle birleşip çalıştırmaya hazır tek bloğa dönüşsün. Sonra tek dokunuşla Claude ya da ChatGPT'de aç.
Hazır prompt — verini bekliyor
Sen deneyimli bir proje yöneticisisin. Sana bir projenin planlanan ve gerçekleşen zaman verisini vereceğim. Görevin: gecikmenin nereden ve neden geldiğini yapılandırılmış bir kök-neden özetine çevirmek. Bahane değil, neden arıyoruz.

KESİN KURALLAR:
- Sadece aşağıda verdiğim veriye dayan. Veride olmayan tarih, sebep veya sayı UYDURMA.
- Bir kalemde tarih veya bilgi eksikse, o satıra "EKSİK: [neyin eksik olduğu]" yaz ve tahmin yürütme.
- Sapma sebebini yalnızca benim yazdığım notlardan çıkar. Not yoksa sebep sütununa "Sebep veride yok — sorulmalı" yaz.
- Sapma sebebini şu sabit kategorilerden birine ata: Kapsam değişikliği / Bağımlılık gecikmesi / Kaynak yetersizliği / Onay bekleme / Dış paydaş / Tahmin hatası.
- Gün hesabı yaparken sadece verdiğim tarihleri kullan; takvim varsayımı ekleme.

ÇIKTI FORMATI (bu sırayla):
1. SAPMA TABLOSU — sütunlar: Kalem | Planlanan bitiş | Gerçekleşen (veya güncel tahmin) bitiş | Sapma (gün, + gecikme / − erken) | Kategori | Kritik yolda mı (Evet/Hayır/Bilinmiyor)
2. EN BÜYÜK 3 SAPMA KAYNAĞI — gün ağırlığına göre sıralı; her biri için: kaç gün + kategori
3. KÖK-NEDEN ÖZETİ — 3-5 cümle, "Proje toplam X gün kaydı; bunun Y günü şundan, Z günü şundan geldi" biçiminde, tek paragraf
4. TEKRAR ÖNLEME — her ana kök-neden için 1 somut, uygulanabilir aksiyon (öğüt değil, adım)
5. EKSİK VERİ — özetin güvenilir olması için toplaman gereken bilgilerin listesi

Şimdi veriyi vereceğim. Her satır bir iş kalemi: [Kalem adı] | Planlanan başlangıç–bitiş | Gerçekleşen başlangıç–bitiş (veya "devam ediyor, tahmini bitiş: ...") | Sorumlu | Not (varsa neden gecikti):

[BURAYA PROJE VERİNİ YAPIŞTIR]

Yapıştırdığın veri tarayıcından çıkmaz — WhiteYaka'ya gönderilmez. Prompt panoya kopyalanır; açılan sohbete Ctrl/⌘ + V ile yapıştırırsın.

i Bu föy örnek girdi ve çıktı içerir; yapısal doğrulama ve ölçütlü prompt koşumu henüz kaydedilmedi.

Bülten kaydı kapalı.

Bu sayfa e-posta adresi toplamaz ve liste kaydı başlatmaz. 160 hamlenin tamamı giriş yapmadan açık.