WY · BÖLÜM 05 · FÖY 090
FİN-090 · Finans & Muhasebe · ~2 dk

Ham mizandan yönetici için 5 maddelik anomali özeti

Yöneticinin önce bakması gereken 5 kalemlik anomali listesi: her maddede hesap kodu, gerçek tutar, tek cümlelik "neden dikkat çekici" ve tek satırlık kontrol notu; en altta denge durumu.

Kanca

Ay sonu kapandı, elinde yüzlerce satırlık ham mizan var. Yönetici "bir özetle, neye bakayım" diyor; sen satır satır ters bakiye ve sapan kalem ararken gözün yoruluyor, bir tanesini de kaçırmaktan korkuyorsun.

Hamle — Claude / ChatGPT (ikisi de çalışır)
Prompt — kopyala & yapıştır
Rolün: Deneyimli bir mali müşavir gibi mizan okuyacaksın. Aşağıya yapıştıracağım ham mizanı satır satır tarayıp, yöneticinin önce bakması gereken 5 anomaliyi öne çıkaracaksın.

Kurallar:
- Sadece yapıştırdığım veriye bak. Veride olmayan rakamı uydurma, tahmin yürütme.
- Bir kontrol için gereken kolon (borç, alacak, bakiye) yoksa o maddede "EKSIK: [hangi kolon lazım]" yaz.
- Her bulgunun yanında mizandaki gerçek tutarı ve hesap kodunu göster.
- Yorumu tek cümlede tut; rakamın neden dikkat çektiğini söyle, kesin hüküm verme.

Şu sapmaları ara:
1. Denge kontrolü: Borç ve alacak toplam kolonları eşit mi? Hem hareket hem kalan kolonu varsa ikisini de kontrol et; fark varsa tutarı yaz.
2. Ters bakiye: Doğası gereği borç kalması gereken hesapta alacak bakiye (kasa, banka, müşteri gibi) ya da tersi durum.
3. Olağandışı büyüklük: Aynı gruptaki diğer satırlara göre orantısız büyük bakiye.
4. Beklenmedik bakiye: Normalde sıfırlanmış olması gereken ama bakiye taşıyan hesap (geçici hesaplar, indirilecek/hesaplanan KDV, dönem sonu aktarım hesapları).
5. Şüpheli tutar: Elle giriş izlenimi veren garip yuvarlak ya da tekrar eden tutarlar.

Çıktı biçimi — tam 5 madde, en kritik en üstte:

[Sıra]. [Hesap kodu] [Hesap adı] | Tutar: [rakam]
   - Neden dikkat çekici: [tek cümle]
   - Yöneticiye not: [ne kontrol edilmeli, tek cümle]

En alta tek satır ekle:
Denge durumu: Borç toplamı [rakam] / Alacak toplamı [rakam] — [Eşit / fark: rakam]

Mizan verisi:
[BURAYA HAM MİZANI YAPIŞTIR]
Çıktı

Yöneticinin önce bakması gereken 5 kalemlik anomali listesi: her maddede hesap kodu, gerçek tutar, tek cümlelik "neden dikkat çekici" ve tek satırlık kontrol notu; en altta denge durumu. Kopyalayıp e-postaya ya da toplantı notuna doğrudan taşıyabilirsin. ~2 dk.

Kariyer çentiği

Yöneticiye ham dosyayı değil "işte bakman gereken 5 kalem" diyen listeyi getiren kişi olursun; sayıyı okuyan değil, anlamlandıran görünür.

Sınır

Bu bir ön tarama; AI bir bakiyenin neden oluştuğunu bilmez, kesin sonuç vermez, bulguları muavin ve defterden doğrula. Mizan hassas mali veridir; şirket politikan dış AI aracına veri yüklemeye izin veriyor mu, önce ona bak.

Örnek — bu prompt ne üretir?
Örnek girdi
mayıs mizanı, programdan excele export aldım ama satırlar biraz kaydı. hepsini koydum:

Kod   Hesap Adı                    Borç            Alacak
100   KASA                         128.450,00      131.900,00
102   BANKALAR                   3.240.000,00    2.985.000,00
120   ALICILAR                   4.870.500,00    1.200.000,00
153   TİCARİ MALLAR              1.950.000,00
        (bu satırda kolon kaymış, hangi tarafa yazıldı emin değilim)
191   İNDİRİLECEK KDV              612.300,00      480.000,00
196   PERSONEL AVANSLARI                0,00       45.000,00
255   DEMİRBAŞLAR                   85.000,00           0,00
320   SATICILAR                    900.000,00    3.150.000,00
360   ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR           0,00      410.000,00
391   HESAPLANAN KDV               480.000,00      500.000,00
600   YURTİÇİ SATIŞLAR                   0,00    9.850.000,00
689   DİĞER OLAĞANDIŞI GİD.       1.000.000,00          0,00
770   GENEL YÖNETİM GİDERLERİ     1.320.750,00           0,00
GENEL TOPLAM                    18.752.900,00   18.750.250,00
Çıktı

1. Denge kontrolü — Borç/Alacak kolon toplamları | Tutar: fark 2.650,00 ₺

  • Neden dikkat çekici: Hareket mizanında iki kolon toplamı eşit olmalı; genel toplam satırında 2.650,00 fark var (Borç 18.752.900,00 / Alacak 18.750.250,00).
  • Yöneticiye not: Export sırasında satır düşmüş ya da bir fiş tek taraflı işlenmiş olabilir; önce toplam satırını orijinal mizanla karşılaştır.

2. 100 KASA | Tutar: Borç 128.450,00 / Alacak 131.900,00 (net 3.450,00 alacak)

  • Neden dikkat çekici: Kasa doğası gereği borç bakiye verir; burada alacak kalıyor, yani kasada eksi bakiye görünüyor.
  • Yöneticiye not: Kayıt gecikmesi mi yoksa fazla/çift ödeme kaydı mı, kasa muavininden bak.

3. 196 PERSONEL AVANSLARI | Tutar: Alacak 45.000,00 (Borç 0,00)

  • Neden dikkat çekici: Avans hesabı normalde borç bakiye taşır; alacak bakiye ters yönde duruyor.
  • Yöneticiye not: Kapatılan bir avans yanlış hesaba mı işlendi, personel bazında muaviniyle eşleştir.

4. 689 DİĞER OLAĞANDIŞI GİD. | Tutar: Borç 1.000.000,00

  • Neden dikkat çekici: Tam yuvarlak 1.000.000,00 hem elle giriş izlenimi veriyor hem gider grubundaki diğer kalemlere göre orantısız büyük.
  • Yöneticiye not: Dayanak fişini/faturasını iste, bu tutar gerçekten bu döneme ve bu hesaba mı ait.

5. 153 TİCARİ MALLAR | Tutar: 1.950.000,00 — EKSIK: [borç mu alacak mı belli değil]

  • Neden dikkat çekici: Satırın kolonu kaymış; 1.950.000,00'ın hangi tarafa yazıldığı veriden okunamadığı için yön kontrolü yapılamıyor.
  • Yöneticiye not: EKSIK: hesabın borç/alacak kolonu — orijinal mizandan bu satırın tarafını teyit et.

Denge durumu: Borç toplamı 18.752.900,00 / Alacak toplamı 18.750.250,00 — fark: 2.650,00

ÜRETİM: TEM 2026 · CLAUDE Bu Play için gerçek model koşumu kaydedildi (OpenAI Codex interactive · 20.08.2026). Sayfadaki örnek panel eşlenmiş gösterimdir; tam koşum kanıtı ayrı kayıtta tutulur ve sonuç senin verinle değişir.

Kendi verinle çalıştır
Verini aşağıya yapıştır; prompt seninkiyle birleşip çalıştırmaya hazır tek bloğa dönüşsün. Sonra tek dokunuşla Claude ya da ChatGPT'de aç.
Hazır prompt — verini bekliyor
Rolün: Deneyimli bir mali müşavir gibi mizan okuyacaksın. Aşağıya yapıştıracağım ham mizanı satır satır tarayıp, yöneticinin önce bakması gereken 5 anomaliyi öne çıkaracaksın.

Kurallar:
- Sadece yapıştırdığım veriye bak. Veride olmayan rakamı uydurma, tahmin yürütme.
- Bir kontrol için gereken kolon (borç, alacak, bakiye) yoksa o maddede "EKSIK: [hangi kolon lazım]" yaz.
- Her bulgunun yanında mizandaki gerçek tutarı ve hesap kodunu göster.
- Yorumu tek cümlede tut; rakamın neden dikkat çektiğini söyle, kesin hüküm verme.

Şu sapmaları ara:
1. Denge kontrolü: Borç ve alacak toplam kolonları eşit mi? Hem hareket hem kalan kolonu varsa ikisini de kontrol et; fark varsa tutarı yaz.
2. Ters bakiye: Doğası gereği borç kalması gereken hesapta alacak bakiye (kasa, banka, müşteri gibi) ya da tersi durum.
3. Olağandışı büyüklük: Aynı gruptaki diğer satırlara göre orantısız büyük bakiye.
4. Beklenmedik bakiye: Normalde sıfırlanmış olması gereken ama bakiye taşıyan hesap (geçici hesaplar, indirilecek/hesaplanan KDV, dönem sonu aktarım hesapları).
5. Şüpheli tutar: Elle giriş izlenimi veren garip yuvarlak ya da tekrar eden tutarlar.

Çıktı biçimi — tam 5 madde, en kritik en üstte:

[Sıra]. [Hesap kodu] [Hesap adı] | Tutar: [rakam]
   - Neden dikkat çekici: [tek cümle]
   - Yöneticiye not: [ne kontrol edilmeli, tek cümle]

En alta tek satır ekle:
Denge durumu: Borç toplamı [rakam] / Alacak toplamı [rakam] — [Eşit / fark: rakam]

Mizan verisi:
[BURAYA HAM MİZANI YAPIŞTIR]

Yapıştırdığın veri tarayıcından çıkmaz — WhiteYaka'ya gönderilmez. Prompt panoya kopyalanır; açılan sohbete Ctrl/⌘ + V ile yapıştırırsın.

KANITLI MODEL KOŞUMU: OpenAI Codex interactive · 20.08.2026. Sentetik girdi kullanıldı; işveren verisi kullanılmadı.

Bülten kaydı kapalı.

Bu sayfa e-posta adresi toplamaz ve liste kaydı başlatmaz. 160 hamlenin tamamı giriş yapmadan açık.