İmzadan önce ceza maddesini paraya çevir: senaryo bazlı tutar ve fahişlik kontrolü
Ceza maddesinin farklı gecikme sürelerinde kaç paraya ve sözleşme bedelinin yüzde kaçına denk geldiğini gösteren bir senaryo tablosu; fahiş görünen kalemlerin işaretlendiği bir uyarı listesi ve maddeyi dengelemek için somut karşı teklif önerileri.
Kanca
Ceza-i şart maddesi tek cümle, masum duruyor. Ama 30 gün gecikmede o cümlenin sözleşme bedelinin yarısına çıkıp çıkmadığını görmeden imzayı atıyorsun; fahiş olduğunu iş işten geçince fark ediyorsun.
Hamle — Claude / ChatGPT (ikisi de çalışır)
Türk borçlar hukuku ve ticari sözleşmeler konusunda tecrübeli bir sözleşme incelemecisi gibi davran. Görevin: aşağıda vereceğim ceza-i şart / gecikme bedeli maddesini alıp, farklı gecikme senaryolarında bunun somut olarak kaç paraya ve sözleşme bedelinin yüzde kaçına denk geldiğini hesaplamak; ardından orantılı mı yoksa fahiş mi göründüğünü değerlendirmek.
KURALLAR:
1. Sadece benim verdiğim madde metnine ve sayılara dayan. Metinde olmayan hiçbir şeyi varsayma, uydurma, tahmin yürütme.
2. Hesap için gereken bir veri eksikse (sözleşme bedeli, gecikme oranı/tutarı, üst sınır, vade, ihtar şartı) o kalemi hesaplama; bunun yerine "EKSIK: [tam olarak hangi bilgi gerekiyor]" yaz.
3. Önce ceza mekanizmasını maddeden aynen çıkar ve tek tek yaz: sabit tutar mı, günlük/haftalık yüzde mi, toplam bedelin yüzdesi mi; bir üst sınır (tavan) var mı; işlemesi için ihtar/temerrüt şartı aranıyor mu.
4. Senaryolar: TEST SENARYOLARI alanında gecikme süreleri verdiysem aynen onları kullan. Vermediysem kısa / orta / uzun olmak üzere 3 gecikme senaryosu kur, her birinin kaç güne karşılık geldiğini açıkça yaz ve bunun senin kurduğun bir varsayım olduğunu belirt.
5. Her senaryo için ceza tutarını hesabı açık göstererek yaz (ör. günlük tutar x gün), sonra bu tutarın sözleşme bedeline oranını yüzde olarak ver.
6. Orantılılık kontrolü: bir senaryodaki tutar ya da oran fahiş görünüyorsa satırı "DIKKAT" ile işaretle. Günlük/haftalık oran verilmişse bunun kabaca yıllık karşılığını da hesapla. Maddede tavan yoksa gecikmenin uzamasıyla cezanın nereye kadar çıkabileceğini ayrıca uyar.
7. Dengeleme önerisi: maddeyi daha adil hale getirmek için 1-2 somut, uygulanabilir değişiklik öner (ör. toplam bedelin belirli bir yüzdesinde tavan, oranın düşürülmesi, ihtar şartı eklenmesi, mücbir sebep istisnası).
8. Sahte örnek rakam veya örnek çıktı üretme; yalnızca benim verdiğim gerçek sayılarla işlem yap.
9. En sonda tek satır olarak şunu yaz: bu bir ön inceleme olup hukuki mütalaa değildir, nihai değerlendirme için avukat görüşü gerekir.
ÇIKTI SIRASI:
A) Ceza mekanizması özeti
B) Senaryo tablosu: Senaryo | Gecikme süresi | Ceza tutarı (hesap) | Bedele oranı % | İşaret
C) Fahişlik / orantısızlık uyarıları
D) Dengeleme önerileri
E) Eksik veriler listesi
F) Kapanış not satırı
GİRDİ:
CEZA MADDESİ METNİ:
[maddeyi buraya yapıştır]
SÖZLEŞME BEDELİ:
[toplam bedel + para birimi; KDV dahil mi hariç mi belirt]
İFA / TESLİM VADESİ:
[tarih ya da gün sayısı]
TEST SENARYOLARI (opsiyonel):
[ör. 5 gün, 20 gün, 60 gün — boş bırakırsan sen kur]Çıktı
Ceza maddesinin farklı gecikme sürelerinde kaç paraya ve sözleşme bedelinin yüzde kaçına denk geldiğini gösteren bir senaryo tablosu; fahiş görünen kalemlerin işaretlendiği bir uyarı listesi ve maddeyi dengelemek için somut karşı teklif önerileri. İmza masasına dönmeden birkaç dakikada elinde net bir not olur (makul süre birkaç dakika).
Kariyer çentiği
İmza masasına "bu madde 30 günlük gecikmede şu kadar eder" diyen somut sayıyla oturmak, seni maddeyi sadece okuyan değil, riski önceden gören ve yöneten kişi yapar.
Sınır
Bu bir ön eleme; bir oranın hukuken gerçekten "fahiş" sayılıp indirilebileceği sözleşmenin bütününe ve içtihada bağlıdır, nihai karar için avukat şart. Maddeyi yapıştırırken karşı tarafın adı ve gizli ticari detayları önce temizle.
Örnek — bu prompt ne üretir?
Örnek girdi
Madde 8.3 — Yüklenici, işbu sözleşmede belirtilen teslim tarihinde ifayı gerçekleştirmezse, geciken her takvim günü için sözleşme bedelinin binde 5'i (%0,5) oranında gecikme cezası öder. Bu ceza ayrıca ihtara gerek kalmaksızın muaccel olur ve iş sahibince hak edişlerden mahsup edilebilir. İşbu ceza için herhangi bir üst sınır öngörülmemiştir. sözleşme bedeli 2.400.000 TL, KDV hariç. teslim süresi imza tarihinden itibaren 90 takvim günü. gecikme senaryoları şu üçü olsun: 10 gün, 30 gün, 90 gün
Çıktı
A) Ceza mekanizması özeti
- Tür: Günlük oransal gecikme cezası — her takvim günü için sözleşme bedelinin binde 5'i (%0,5).
- Hesap tabanı: 2.400.000 TL (KDV hariç) → günlük ceza = 2.400.000 × %0,5 = 12.000 TL/gün.
- Üst sınır (tavan): YOK — madde açıkça "üst sınır öngörülmemiştir" diyor.
- İhtar / temerrüt şartı: Aranmıyor — "ihtara gerek kalmaksızın muaccel olur".
- Tahsil şekli: Hak edişlerden mahsup.
B) Senaryo tablosu
| Senaryo | Gecikme süresi | Ceza tutarı (hesap) | Bedele oranı % | İşaret |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 10 gün | 12.000 × 10 = 120.000 TL | %5 | — |
| 2 | 30 gün | 12.000 × 30 = 360.000 TL | %15 | DİKKAT |
| 3 | 90 gün | 12.000 × 90 = 1.080.000 TL | %45 | DİKKAT |
C) Fahişlik / orantısızlık uyarıları
- Günlük %0,5 oran, kabaca yıllık %182,5 (%0,5 × 365) demektir — makul finansman maliyetinin çok üzerinde.
- Tavan olmadığı için ceza gecikmeyle sınırsız büyür: yaklaşık 200. günde (2.400.000 ÷ 12.000) ceza sözleşme bedelinin tamamına ulaşır, sonrasında bedeli aşar.
- 90 günlük senaryoda ceza, bedelin neredeyse yarısını (%45) buluyor — orantısız görünüyor.
D) Dengeleme önerileri
- Toplam tavan ekle: "Gecikme cezasının toplamı sözleşme bedelinin %10'unu aşamaz" şeklinde bir sınır koy.
- İhtar + ek süre: Ceza işlemeye başlamadan önce yazılı ihtar ve makul bir ek süre (ör. 7 gün) tanınsın.
- Mücbir sebep istisnası: Yükleniciden kaynaklanmayan gecikmeler (izin, resmi onay bekleme vb.) ceza kapsamı dışında kalsın.
(İsteğe bağlı: günlük oranı binde 5'ten binde 2'ye düşürmeyi de önerebilirsin.)
E) Eksik veriler listesi
- Bu senaryoları hesaplamak için gereken tüm sayılar verildi (bedel, oran, vade, senaryolar) — eksik yok.
- EKSIK / teyit gerek: Cezanın tabanının KDV hariç bedel (2.400.000 TL) olduğu, senin verdiğin bilgiye göre alındı. Madde tabanı KDV dahil tutar olarak yazıyorsa tüm tutarlar yukarı gider — sözleşme metninden doğrula.
F) Kapanış
> Bu bir ön inceleme olup hukuki mütalaa değildir; nihai değerlendirme için avukat görüşü gerekir.
ÜRETİM: TEM 2026 · CLAUDE Bu kayıt eşlenmiş örnek girdi ve çıktı içerir. Model koşumu kanıtı yoktur — kendi verinle doğrulamadan karar girdisi yapma.
Kendi verinle çalıştır
Verini aşağıya yapıştır; prompt seninkiyle birleşip çalıştırmaya hazır tek bloğa dönüşsün. Sonra tek dokunuşla Claude ya da ChatGPT'de aç.
Türk borçlar hukuku ve ticari sözleşmeler konusunda tecrübeli bir sözleşme incelemecisi gibi davran. Görevin: aşağıda vereceğim ceza-i şart / gecikme bedeli maddesini alıp, farklı gecikme senaryolarında bunun somut olarak kaç paraya ve sözleşme bedelinin yüzde kaçına denk geldiğini hesaplamak; ardından orantılı mı yoksa fahiş mi göründüğünü değerlendirmek.
KURALLAR:
1. Sadece benim verdiğim madde metnine ve sayılara dayan. Metinde olmayan hiçbir şeyi varsayma, uydurma, tahmin yürütme.
2. Hesap için gereken bir veri eksikse (sözleşme bedeli, gecikme oranı/tutarı, üst sınır, vade, ihtar şartı) o kalemi hesaplama; bunun yerine "EKSIK: [tam olarak hangi bilgi gerekiyor]" yaz.
3. Önce ceza mekanizmasını maddeden aynen çıkar ve tek tek yaz: sabit tutar mı, günlük/haftalık yüzde mi, toplam bedelin yüzdesi mi; bir üst sınır (tavan) var mı; işlemesi için ihtar/temerrüt şartı aranıyor mu.
4. Senaryolar: TEST SENARYOLARI alanında gecikme süreleri verdiysem aynen onları kullan. Vermediysem kısa / orta / uzun olmak üzere 3 gecikme senaryosu kur, her birinin kaç güne karşılık geldiğini açıkça yaz ve bunun senin kurduğun bir varsayım olduğunu belirt.
5. Her senaryo için ceza tutarını hesabı açık göstererek yaz (ör. günlük tutar x gün), sonra bu tutarın sözleşme bedeline oranını yüzde olarak ver.
6. Orantılılık kontrolü: bir senaryodaki tutar ya da oran fahiş görünüyorsa satırı "DIKKAT" ile işaretle. Günlük/haftalık oran verilmişse bunun kabaca yıllık karşılığını da hesapla. Maddede tavan yoksa gecikmenin uzamasıyla cezanın nereye kadar çıkabileceğini ayrıca uyar.
7. Dengeleme önerisi: maddeyi daha adil hale getirmek için 1-2 somut, uygulanabilir değişiklik öner (ör. toplam bedelin belirli bir yüzdesinde tavan, oranın düşürülmesi, ihtar şartı eklenmesi, mücbir sebep istisnası).
8. Sahte örnek rakam veya örnek çıktı üretme; yalnızca benim verdiğim gerçek sayılarla işlem yap.
9. En sonda tek satır olarak şunu yaz: bu bir ön inceleme olup hukuki mütalaa değildir, nihai değerlendirme için avukat görüşü gerekir.
ÇIKTI SIRASI:
A) Ceza mekanizması özeti
B) Senaryo tablosu: Senaryo | Gecikme süresi | Ceza tutarı (hesap) | Bedele oranı % | İşaret
C) Fahişlik / orantısızlık uyarıları
D) Dengeleme önerileri
E) Eksik veriler listesi
F) Kapanış not satırı
GİRDİ:
CEZA MADDESİ METNİ:
[maddeyi buraya yapıştır]
SÖZLEŞME BEDELİ:
[toplam bedel + para birimi; KDV dahil mi hariç mi belirt]
İFA / TESLİM VADESİ:
[tarih ya da gün sayısı]
TEST SENARYOLARI (opsiyonel):
[ör. 5 gün, 20 gün, 60 gün — boş bırakırsan sen kur]Yapıştırdığın veri tarayıcından çıkmaz — WhiteYaka'ya gönderilmez. Prompt panoya kopyalanır; açılan sohbete Ctrl/⌘ + V ile yapıştırırsın.
i Bu föy örnek girdi ve çıktı içerir; yapısal doğrulama ve ölçütlü prompt koşumu henüz kaydedilmedi.
← Tüm bölümler
Sıradaki föy: Sözleşmedeki tanımlı terimleri tutarlılık ve kopuk referans için tara →
Bülten kaydı kapalı.
Bu sayfa e-posta adresi toplamaz ve liste kaydı başlatmaz. 160 hamlenin tamamı giriş yapmadan açık.