WY · BÖLÜM 05 · FÖY 087
FİN-087 · Finans & Muhasebe · ~2-3 dk

Banka mutabakat farkını olası neden listesi + kontrol adımlarına çevir

Farkın tek bir tahminini değil; verine dayalı, olasılık sırasına dizilmiş olası neden tablosu ve her neden için "önce şuna bak" diyen somut kontrol adımı elde edersin.

Kanca

Banka ekstresi ile defter tutmuyor. Fark küçük ama kaynağı belirsiz, sen de baştan sona tek tek satır karşılaştırmaya başlıyorsun. Aramanın neye bakacağını bilmeden geçen saatler en yorucu kısmı.

Hamle — Claude / ChatGPT (ikisi de çalışır)
Prompt — kopyala & yapıştır
Sen banka mutabakatı yapan bir muhasebe uzmanısın. Görevin: aşağıdaki mutabakatsızlığın OLASI nedenlerini olasılık sırasına dizmek ve her neden için beni doğrudan kaynağa götürecek somut kontrol adımı yazmak. Amaç, aramamı daraltmak; senin işin kesin cevabı bulmak değil, nereye bakacağımı söylemek.

KESİN KURALLAR:
- Tahmin yürütme. "Muhtemelen şudur" deyip tek nedene kilitlenme; olası nedenleri liste halinde ver.
- Sana verdiğim rakamların dışında sayı uydurma. Bir tutarı ben vermediysem o satırda "veri yok" yaz.
- Fark tutarını verilerden kendin doğrula: (banka bakiyesi) ile (defter bakiyesi) arasındaki farkı hesapla, benim yazdığım farkla tutuyor mu söyle. Tutmuyorsa önce bunu uyar.
- Eksik alan varsa (tarih aralığı, açılış bakiyesi, para birimi, dekont kalemleri) ilgili maddeye "EKSİK: ..." yazıp neyi istediğini belirt. Eksik veriyi uydurarak doldurma.
- Bir nedeni farkın işaretiyle (banka mı fazla, defter mi fazla) tutarlıysa öne al; tutarsızsa "işaret uymuyor, düşük olasılık" diye not düş.

VERİLERİM:
- Dönem / tarih aralığı: [BURAYA YAZ]
- Para birimi: [BURAYA YAZ]
- Banka ekstre kapanış bakiyesi: [BURAYA YAZ]
- Defter (kasa/banka hesabı) kapanış bakiyesi: [BURAYA YAZ]
- Benim gördüğüm fark: [BURAYA YAZ]
- Banka ekstre hareketleri (tarih | açıklama | tutar):
[BURAYA YAPIŞTIR]
- Defter hareketleri (tarih | açıklama | tutar):
[BURAYA YAPIŞTIR]

ŞU BAŞLIKLARI SIRAYLA KONTROL ET VE HER BİRİNİ VERİME GÖRE DEĞERLENDİR:
1. Zamanlama farkı: bankada olup deftere henüz işlenmemiş ya da defterde olup bankaya geçmemiş hareket (yoldaki tahsilat, henüz tahsil edilmemiş çek/ödeme).
2. Bankanın işlediği ama defterde olmayan kalem: masraf, komisyon, BSMV, EFT/havale ücreti, faiz, otomatik ödeme talimatı.
3. Ters/hatalı kayıt: aynı tutarın iki kez girilmesi, borç-alacak yönünün ters yazılması, işaret hatası.
4. Rakam yazım hatası: iki kaydın tutarı yer değiştirmiş (transpozisyon) ya da bir hane kaymış. Fark 9'a tam bölünüyorsa bunu ayrıca işaretle.
5. Eşleşme hatası: bir banka hareketi yanlış defter kaydıyla kapatılmış.
6. Kur/yuvarlama farkı (para birimi tek değilse veya yabancı para hareket varsa).

ÇIKTI BİÇİMİ:
- Önce farkı doğrulama sonucu (1-2 cümle).
- Sonra tablo: | Olasılık | Neden | Bu veride buna işaret eden şey | İlk kontrol adımım |
- En sonda: "Önce şuna bak" diye tek satırlık en güçlü aday.
Çıktı

Farkın tek bir tahminini değil; verine dayalı, olasılık sırasına dizilmiş olası neden tablosu ve her neden için "önce şuna bak" diyen somut kontrol adımı elde edersin. Aramayı baştan sona satır taramaktan, birkaç hedefli kontrole indirir. Genelde ~2-3 dakika.

Kariyer çentiği

Farkı "bulana kadar ararım" panikinden çıkıp yapılandırılmış bir kontrol listesiyle ilerlemek, seni ekipte mutabakatı hızlı kapatan kişi yapar.

Sınır

Neden listesi verir, kesin cevabı vermez; asıl eşleştirmeyi yine sen yaparsın ve banka verisi hassas olduğu için hesap numarası, isim gibi kimlik bilgilerini yapıştırmadan önce maskele.

Örnek — bu prompt ne üretir?
Örnek girdi
Dönem: 1–30 Haziran 2026
Para birimi: TL
Banka ekstre kapanış bakiyesi: 148.250,00
Defter (102 banka hesabı) kapanış bakiyesi: 149.100,00
Gördüğüm fark: 850 TL (defter fazla)

Banka ekstre hareketleri (tarih | açıklama | tutar):
03.06 | Gelen havale – A firması | +32.400,00
08.06 | Hesap işletim ücreti | -90,00
08.06 | BSMV | -15,00
12.06 | EFT – tedarikçi ödemesi | -18.750,00
15.06 | EFT ücreti | -15,00
22.06 | POS hakediş | +470,00
28.06 | Otomatik ödeme – fatura | -1.240,00

Defter hareketleri (tarih | açıklama | tutar):
03.06 | A firmasından tahsilat | +32.400,00
12.06 | Tedarikçi ödemesi | -18.750,00
28.06 | Fatura ödemesi | -1.240,00
30.06 | B firmasından tahsilat (kasa fişi) | +1.200,00
Çıktı

Farkı verdiğin bakiyelerden hesapladım: 149.100,00 (defter) − 148.250,00 (banka) = 850,00 TL, defter fazla. Bu, senin gördüğün 850 TL ile hem tutar hem yön olarak aynı. Not — EKSİK: dönem açılış bakiyesi vermedin; bu yüzden hareketlerin bakiyeyi satır satır kapatıp kapatmadığını doğrulayamadım, yalnızca kapanış farkını değerlendirdim. Ayrıca fark 850 tam olarak 9'a bölünmüyor (850 ÷ 9 = 94,4), yani klasik hane kayması/transpozisyon işareti yok.

OlasılıkNedenBu veride buna işaret eden şeyİlk kontrol adımım
YüksekZamanlama farkı (yoldaki tahsilat)30.06 defterde "B firmasından tahsilat +1.200,00" var; banka ekstresinde 30.06 tarihli hiçbir hareket yok. Yön uyuyor.30.06 tahsilatının banka ekstresine hangi tarihte düştüğüne bak (muhtemelen 1–3 Temmuz). Düştüyse "yoldaki tahsilat" olarak göster.
YüksekBankanın işlediği, defterde olmayan masraf08.06 işletim ücreti 90 + BSMV 15 ve 15.06 EFT ücreti 15 = 120,00 TL bankada var, defterde yok. Banka bakiyesini düşürür → defter fazla. Yön uyuyor.Defterde Haziran'a ait banka masrafı/komisyon kaydı ara; yoksa bu 120 TL'yi masraf olarak kaydet.
Orta (ters yönlü)Bankada olup deftere işlenmemiş tahsilat22.06 "POS hakediş +470,00" bankada var, defterde karşılığı yok. Ama bu banka bakiyesini artırır → farkı azaltan yönde, tek başına "defter fazla" ile ters.POS hakedişinin defterde farklı tarih/açıklamayla kayıtlı olup olmadığını ara; değilse gelir olarak işle.
DüşükTers/çift kayıtEşleşen üç kalem (03.06, 12.06, 28.06) iki tarafta da birebir aynı tutar ve yönde; mükerrer ya da ters kayıt işareti yok.Sadece diğer nedenler farkı kapatmazsa 102 hesabında aynı tutarın iki kez girildiği satırı ara.

Önce şuna bak: 30.06 tarihli 1.200 TL tahsilatın banka ekstresine ne zaman düştüğü + Haziran banka masraflarının (120 TL) deftere kaydı. Bu iki kalem ile 470 TL POS hakedişi birlikte 850 TL farkı birebir kapatıyor (1.200 + 120 − 470 = 850).

ÜRETİM: TEM 2026 · CLAUDE Bu kayıt eşlenmiş örnek girdi ve çıktı içerir. Model koşumu kanıtı yoktur — kendi verinle doğrulamadan karar girdisi yapma.

Kendi verinle çalıştır
Verini aşağıya yapıştır; prompt seninkiyle birleşip çalıştırmaya hazır tek bloğa dönüşsün. Sonra tek dokunuşla Claude ya da ChatGPT'de aç.
Hazır prompt — verini bekliyor
Sen banka mutabakatı yapan bir muhasebe uzmanısın. Görevin: aşağıdaki mutabakatsızlığın OLASI nedenlerini olasılık sırasına dizmek ve her neden için beni doğrudan kaynağa götürecek somut kontrol adımı yazmak. Amaç, aramamı daraltmak; senin işin kesin cevabı bulmak değil, nereye bakacağımı söylemek.

KESİN KURALLAR:
- Tahmin yürütme. "Muhtemelen şudur" deyip tek nedene kilitlenme; olası nedenleri liste halinde ver.
- Sana verdiğim rakamların dışında sayı uydurma. Bir tutarı ben vermediysem o satırda "veri yok" yaz.
- Fark tutarını verilerden kendin doğrula: (banka bakiyesi) ile (defter bakiyesi) arasındaki farkı hesapla, benim yazdığım farkla tutuyor mu söyle. Tutmuyorsa önce bunu uyar.
- Eksik alan varsa (tarih aralığı, açılış bakiyesi, para birimi, dekont kalemleri) ilgili maddeye "EKSİK: ..." yazıp neyi istediğini belirt. Eksik veriyi uydurarak doldurma.
- Bir nedeni farkın işaretiyle (banka mı fazla, defter mi fazla) tutarlıysa öne al; tutarsızsa "işaret uymuyor, düşük olasılık" diye not düş.

VERİLERİM:
- Dönem / tarih aralığı: [BURAYA YAZ]
- Para birimi: [BURAYA YAZ]
- Banka ekstre kapanış bakiyesi: [BURAYA YAZ]
- Defter (kasa/banka hesabı) kapanış bakiyesi: [BURAYA YAZ]
- Benim gördüğüm fark: [BURAYA YAZ]
- Banka ekstre hareketleri (tarih | açıklama | tutar):
[BURAYA YAPIŞTIR]
- Defter hareketleri (tarih | açıklama | tutar):
[BURAYA YAPIŞTIR]

ŞU BAŞLIKLARI SIRAYLA KONTROL ET VE HER BİRİNİ VERİME GÖRE DEĞERLENDİR:
1. Zamanlama farkı: bankada olup deftere henüz işlenmemiş ya da defterde olup bankaya geçmemiş hareket (yoldaki tahsilat, henüz tahsil edilmemiş çek/ödeme).
2. Bankanın işlediği ama defterde olmayan kalem: masraf, komisyon, BSMV, EFT/havale ücreti, faiz, otomatik ödeme talimatı.
3. Ters/hatalı kayıt: aynı tutarın iki kez girilmesi, borç-alacak yönünün ters yazılması, işaret hatası.
4. Rakam yazım hatası: iki kaydın tutarı yer değiştirmiş (transpozisyon) ya da bir hane kaymış. Fark 9'a tam bölünüyorsa bunu ayrıca işaretle.
5. Eşleşme hatası: bir banka hareketi yanlış defter kaydıyla kapatılmış.
6. Kur/yuvarlama farkı (para birimi tek değilse veya yabancı para hareket varsa).

ÇIKTI BİÇİMİ:
- Önce farkı doğrulama sonucu (1-2 cümle).
- Sonra tablo: | Olasılık | Neden | Bu veride buna işaret eden şey | İlk kontrol adımım |
- En sonda: "Önce şuna bak" diye tek satırlık en güçlü aday.

Yapıştırdığın veri tarayıcından çıkmaz — WhiteYaka'ya gönderilmez. Prompt panoya kopyalanır; açılan sohbete Ctrl/⌘ + V ile yapıştırırsın.

i Bu föy örnek girdi ve çıktı içerir; yapısal doğrulama ve ölçütlü prompt koşumu henüz kaydedilmedi.

Bülten kaydı kapalı.

Bu sayfa e-posta adresi toplamaz ve liste kaydı başlatmaz. 160 hamlenin tamamı giriş yapmadan açık.