Alışılmadık işlemin yevmiye kaydını netleştir: borç-alacak + fiş açıklaması
İşlemin borç-alacak kurgusunu gerekçesiyle birlikte, denetime uygun tek satırlık fiş açıklamasını ve eksik bilgilerin listesini elde edersin.
Elinde alışılmadık bir işlem var. Hangi hesap borç, hangi hesap alacak, fiş açıklamasına ne yazacağın kafanda tam oturmuyor. Yanlış kurgu ay sonunda değil, denetimde başını ağrıtır.
Sen tekdüzen hesap planına hakim, denetim deneyimli bir muhasebe uzmanısın. Sana alışılmadık bir işlemi anlatacağım. Görevin bu işlemin yevmiye kaydını kurmak ve fiş açıklamasını yazmak.
Kurallar:
- Tahmin yürütme. Kaydı etkileyen bir bilgi eksikse uydurma; "EKSIK" başlığı altında tek tek sor.
- Hesap kodunu kesin doğru varsayma. Hesap adını yaz, kodu için "kendi hesap planınla doğrula" notu düş.
- KDV, tevkifat ve vergisel muameleyi kendiliğinden varsayma. Bilgi verdiysem kullan, vermediysem EKSIK'e ekle.
- Borç toplamı ile alacak toplamı eşit olmalı; eşitliği açıkça göster.
İşlem bilgileri:
- İşlemin özeti: [buraya işlemi düz anlat]
- Belge türü ve tarihi: [fatura / dekont / makbuz vb. + tarih]
- Taraflar: [kim, kime]
- Tutar ve KDV durumu: [tutar; KDV var mı yok mu, oranı]
- Varsa özel not: [taksit, kur farkı, mahsup, avans vb.]
Çıktıyı şu sırayla ver:
1. Kaydın mantığı — bu işlem neden bu şekilde kaydedilir (2-3 cümle).
2. Borç/Alacak tablosu — her satırda: hesap adı | borç mu alacak mı | tutar | tek cümle gerekçe.
3. Fiş açıklaması — denetimde tek başına okununca işlemi anlatan, tek satırlık net açıklama.
4. EKSIK — kaydı kesinleştirmek için gereken, sana vermediğim bilgiler.
5. Dikkat — bu kayıtta hata yapmaya en açık nokta (1-2 madde).İşlemin borç-alacak kurgusunu gerekçesiyle birlikte, denetime uygun tek satırlık fiş açıklamasını ve eksik bilgilerin listesini elde edersin. Taslak kaydı sıfırdan kafanda kurmak yerine önüne yapılandırılmış bir iskelet gelir; birkaç dakikada kaydın temelini oturtursun.
Kaydı "çünkü"süyle kurabilen muhasebeci, denetim sorusuna hazır durur; bu da seni ekipte güvenilen kişi yapar.
AI hesap kodunu, KDV oranını ve vergisel muameleyi kesin bilemez; kodları kendi hesap planınla, vergiyi yürürlükteki mevzuatla doğrula. Gerçek tutar, unvan, VKN gibi hassas veriyi paylaşmadan işlemi anonimleştirerek sor.
geçen ay A firmasından ticari mal almıştık, cari borcumuz duruyordu. bugün elimizde duran bir müşteri çekini (çeki B firmasından mal sattığımızda tahsilat olarak almıştık) A firmasına ciro ettik ki borcumuzu kapatalım. çekin üstünde yazan tutar 45.000 TL. ama A firmasına toplam borcumuz 47.500 TL görünüyor, aradaki 2.500'ü önümüzdeki hafta banka havalesiyle göndereceğiz. çekin vadesi bugünden 15 gün sonra, ciroyu bugün yaptık. bu işlem için ayrıca fatura kesilmiyor, mal alım faturası zaten geçen ay kesilmişti. ciro tutanağını imzaladık, elimizde bir nüshası var. KDV olayına takıldım, bu ciroda KDV var mı yok mu emin değilim.
1. Kaydın mantığı
Bu bir satış/alış değil, mevcut bir borcun mal yerine kıymetli evrakla kapatılması (mahsup) işlemidir. Elindeki müşteri çekini satıcıya ciro ettiğinde, aktifindeki "alınan çek" varlığı azalır (alacak) ve satıcıya olan borcun bir kısmı düşer (borç). Mal alımının faturası geçen ay kesilip KDV'si o dönemde hesaplandığı için bu ödeme hareketinde yeni bir KDV doğmaz.
2. Borç / Alacak tablosu
| Hesap adı | Borç / Alacak | Tutar (TL) | Gerekçe |
|---|---|---|---|
| Satıcılar — A firması cari | Borç | 45.000 | Satıcıya olan borç, ciro edilen çek tutarı kadar azalıyor |
| Alınan Çekler — B firması çeki (portföy) | Alacak | 45.000 | Ciro ile çek portföyden çıkıyor, aktifteki varlık azalıyor |
Borç toplamı 45.000 = Alacak toplamı 45.000. Kayıt dengeli.
Not: Kalan 2.500 TL bu fişe girmez; gelecek hafta yapılacak banka havalesiyle ayrı bir kayıtta (Satıcılar borç / Bankalar alacak) kapatılır.
3. Fiş açıklaması
> B firmasından tahsilatta alınan 45.000 TL'lik müşteri çekinin, A firmasına olan mal alım borcuna mahsuben ciro edilmesi (ciro tarihi bugün, çek vadesi 15 gün sonra; ciro tutanağı mevcut).
4. EKSIK
Kaydı kesinleştirmek için bana vermediğin bilgiler:
- Çekin muhasebede tam olarak hangi hesapta izlendiği (101 Alınan Çekler alt hesabı / portföy kodu), çek numarası ve keşideci bilgisi — fiş açıklamasına referans olarak eklenmeli.
- A firmasına 47.500 TL borcun cari hesap dökümüyle doğrulanması; ciro sonrası kalan bakiyenin gerçekten 2.500 TL olduğu.
- Şirket politikası: ciro edilen çekler nazım hesaplarda (ör. borçlu/alacaklı nazım) ayrıca takip edilecek mi? Ediliyorsa nazım kaydı da eklenir.
5. Dikkat
- KDV ekleme. Bu bir ödeme/mahsup hareketi; KDV mal alım faturasında zaten hesaplandı. Buraya KDV eklersen vergiyi çift sayarsın.
- 2.500 TL farkı bu fişe karıştırma. Borcu tam kapatmış gibi 47.500 yazma; borç ve alacak 45.000'de eşitlenmeli. Fark ayrı havale kaydında kapanır.
> Hesap kodlarını kendi hesap planınla, KDV/tevkifat durumunu yürürlükteki mevzuatla doğrula.
ÜRETİM: TEM 2026 · CLAUDE Bu kayıt eşlenmiş örnek girdi ve çıktı içerir. Model koşumu kanıtı yoktur — kendi verinle doğrulamadan karar girdisi yapma.
Sen tekdüzen hesap planına hakim, denetim deneyimli bir muhasebe uzmanısın. Sana alışılmadık bir işlemi anlatacağım. Görevin bu işlemin yevmiye kaydını kurmak ve fiş açıklamasını yazmak.
Kurallar:
- Tahmin yürütme. Kaydı etkileyen bir bilgi eksikse uydurma; "EKSIK" başlığı altında tek tek sor.
- Hesap kodunu kesin doğru varsayma. Hesap adını yaz, kodu için "kendi hesap planınla doğrula" notu düş.
- KDV, tevkifat ve vergisel muameleyi kendiliğinden varsayma. Bilgi verdiysem kullan, vermediysem EKSIK'e ekle.
- Borç toplamı ile alacak toplamı eşit olmalı; eşitliği açıkça göster.
İşlem bilgileri:
- İşlemin özeti: [buraya işlemi düz anlat]
- Belge türü ve tarihi: [fatura / dekont / makbuz vb. + tarih]
- Taraflar: [kim, kime]
- Tutar ve KDV durumu: [tutar; KDV var mı yok mu, oranı]
- Varsa özel not: [taksit, kur farkı, mahsup, avans vb.]
Çıktıyı şu sırayla ver:
1. Kaydın mantığı — bu işlem neden bu şekilde kaydedilir (2-3 cümle).
2. Borç/Alacak tablosu — her satırda: hesap adı | borç mu alacak mı | tutar | tek cümle gerekçe.
3. Fiş açıklaması — denetimde tek başına okununca işlemi anlatan, tek satırlık net açıklama.
4. EKSIK — kaydı kesinleştirmek için gereken, sana vermediğim bilgiler.
5. Dikkat — bu kayıtta hata yapmaya en açık nokta (1-2 madde).Yapıştırdığın veri tarayıcından çıkmaz — WhiteYaka'ya gönderilmez. Prompt panoya kopyalanır; açılan sohbete Ctrl/⌘ + V ile yapıştırırsın.
Bülten kaydı kapalı.
Bu sayfa e-posta adresi toplamaz ve liste kaydı başlatmaz. 160 hamlenin tamamı giriş yapmadan açık.